محمد مهدى ملايرى

166

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

محمد پسر بهرام پسر مطيار اصفهانى نام محمد بن بهرام بن مطيار اصفهانى به همين صورت صورت كه در فهرست آمده در تاريخ حمزهء اصفهانى « 1 » و مجمل التواريخ « 2 » نيز ذكر شده است . ولى در تاريخ بلعمى « 3 » و در الاثار الباقيه « 4 » بيرونى در صورت مترجمين خداينامه يا مؤلفين سير الملوك به جاى محمد بن بهرام بن مطيار اصفهانى نام ديگرى به صورت بهرام بن مهران اصفهانى ذكر شده است . علامه مرحوم قزوينى « 5 » را عقيده بر آن بود كه اين هر دو نام از يك شخص است و يكى تحريف ديگرى است . از زندگانى اين شخص و خاندان وى اطلاعات زيادى نداريم . در تاريخ طبرى در ضمن حوادث سال 31 هجرى به شخصى به نام مطيار برمىخوريم كه يكى از دهقانان اصفهان بوده و او را با اعراب و همچنين با يزدگرد آخرين پادشاه ساسانى داستانى بوده است كه طبرى به آن اشاره مىكند « 6 » خلاصه آنكه هنگامى كه يزدگرد در جنگ نهاوند شكست يافت و به هزيمت شد به اصفهان آمد . در اصفهان مردى از دهقانان آن سامان بود كه وى را مطيار مىخواندند و او نامزد شده بود كه هرگاه سپاهيان ايران در جنگ با اعراب شكست يافتند براى دفاع از اصفهان به جنگ با اعراب بپردازد ، و چون كار بدين‌گونه رفت مطيار مردم را جمع كرد و به آنها گفت : اگر من فرماندهى شما را بپذيرم و شما را به جنگ با اعراب ببرم پاداش مرا چگونه خواهيد داد ؟ گفتند : فضل و بزرگى و رياست تو را پذيره خواهيم شد . پس او سپاهى بياراست و به جنگ با برخى سپاهيان عرب كه تا آن حدود پيش آمده بودند پرداخت و در آن جنگها پيروزيهايى هم به دست آورد ، و اين امر بر شأن و شوكت وى بيفزود . و چون در سال 31 هجرى يزدگرد به اصفهان وارد شد مطيار به ديدن وى رفت ولى دربان از

--> ( 1 ) . تاريخ سنى ملوك الارض و الانبياء ، ص 9 . ( 2 ) . مجمل التواريخ ، ص 2 . ( 3 ) . تاريخ بلعمى ، ص 5 . ( 4 ) . الآثار الباقيه ، ص 99 . ( 5 ) . هزارهء فردوسى ، ص 141 . ( 6 ) . تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 2875 ، حوادث سال 31 هجرى .